Η Ιερά Μητρόπολις Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου φιλοξενεί στο “Πνευματικό Κονάκι” επίκαιρη ομιλία του Αιδ. Πρωτ. π. Μακαρίου Ζωνἀρα, Προϊσταμένου του Ιερού Καθεδρικού Ναού Παναγίας Ιερισσού της Ιεράς μας Μητροπόλεως, επ’ ευκαιρία της Δ΄ Στάσεως των Χαιρετισμών.
“Πνευματικά μηνύματα από την Δ’ Στάση των Χαιρετιστηρίων Οίκων πρός την Υπεραγία Θεοτόκο”.
Απόψε, καθώς οι ήχοι του Ακαθίστου Ύμνου πλημμυρίζουν τις καρδιές μας, φτάνουμε στην πνευματική κορύφωση της Δ’ Στάσης των Χαιρετισμών. Πρόκειται για μία πανηγυρική ακολουθία,για μία βαθιά μυσταγωγική πορεία που μας προετοιμάζει για το Θείο Πάθος και την ένδοξη Ανάσταση του Κυρίου μας, Ιησού Χριστού. Η Παναγία μας, η Υπέρμαχος Στρατηγός, στέκει μπροστά μας ως μία τεραστίων διαστάσεων πνευματική μορφή, μάλλον ως η ίδια η Μητέρα της Ζωής, ως ο «ασάλευτος πύργος» που προστατεύει την ύπαρξή μας από τις θύελλες του κόσμου τούτου.
Ξεκινάμε την περιήγησή μας στον ιερό αυτό ύμνο με ένα στίχο συγκλονιστικό: «Χαῖρε, ἡ τὸν φθορέα τῶν φρενῶν καταργοῦσα». Σε μια εποχή που ο σύγχρονος άνθρωπος υποφέρει από τη σύγχυση, το άγχος και την πνευματική διάσπαση, η Θεοτόκος έρχεται ως η απόλυτη θεραπευτική παρέμβαση. Ο «φθορέας των φρενών», ο διάβολος και τα πάθη που θολώνουν τη λογική μας, ηττώνται από την καθαρότητα της Παρθένου. Όπως διδάσκει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο νούς είναι το ηγεμονικό μέρος της ψυχής και η Παναγία, ως η πηγή της νήψης, μας βοηθά να επαναφέρουμε την εσωτερική μας ειρήνη. Δεν προσφέρει απλώς μια πρόσκαιρη παρηγοριά, αλλά καταργεί τη φθορά, επιτρέποντας στο θείο φως να εισχωρήσει στις σκοτεινές γωνιές της συνείδησής μας. Συνεχίζοντας αυτό το πνευματικό οδοιπορικό, η υμνολογία την αποκαλεί «ἀκτίς νοητοῦ ἡλίου» και «ὀσμὴ τῆς Χριστοῦ εὐωδίας». Ο Χριστός είναι ο Ήλιος της Δικαιοσύνης, αλλά η Παναγία είναι η ακτίνα που φέρνει τη ζεστασιά του Θεού μέσα στην παγωνιά της δικής μας καθημερινότητας. Σε ένα κόσμο που συχνά αναδίδει την οσμή του θανάτου, της απογοήτευσης και της πνευματικής σήψης, η παρουσία της Θεοτόκου μεταμορφώνει τη ζωή μας σε ένα μυστικό λειμώνα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός τονίζει ότι η Θεοτόκος είναι η «πύλη του φωτός», η οποία μας επιτρέπει να ξεπεράσουμε τα σκοτάδια των πονηρών λογισμών. Καλούμαστε και εμείς, ακολουθώντας το παράδειγμά της, να γίνουμε «ευωδία Χριστού» μέσα στην κοινωνία, μεταδίδοντας την αγάπη και την ταπείνωση που εκείνη πρώτη δίδαξε με τη σιωπή και την υπακοή της στο θείο θέλημα.
Τα ιερά λόγια των Χαιρετισμών την ανυψώνουν ακόμη περισσότερο, αποκαλώντας την «Κιβωτὸ χρυσωθεῖσα τῷ Πνεύματι» και «Σκηνὴ τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγου». Η αναφορά αυτή μας συνδέει άρρηκτα με την Παλαιά Διαθήκη, όπου η Κιβωτός περιείχε τις πλάκες του Νόμου. Όμως η Παναγία είναι η έμψυχη Κιβωτός που περιέχει τον ίδιο τον Νομοδότη. Είναι η «Χώρα του Αχωρήτου», όπως την ονομάζει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, ο ιερός τόπος όπου η κτιστή φύση συναντά τον Άκτιστο Θεό. Μέσα σε αυτή την Κιβωτό, ο άνθρωπος βρίσκει το απόλυτο καταφύγιο από τον κατακλυσμό της αμαρτίας και των βιοτικών μεριμνών. Όταν όλα γύρω μας φαίνονται να κλονίζονται –οι αξίες, οι θεσμοί και οι προσωπικές μας βεβαιότητες– η Εκκλησία παραμένει όρθια γιατί στηρίζεται σε αυτόν τον «ασάλευτο πύργο». Είναι το «απόρθητο τείχος της Βασιλείας» που καμία εξωτερική απειλή δεν μπορεί να γκρεμίσει, όσο εμείς παραμένουμε κάτω από την κραταιά προστασία της. Η Παναγία μας είναι το «καύχημα σεβάσμιον ιερέων ευλαβών» και η «στήλη της ευσεβείας», αποτελώντας το ζωντανό πρότυπο για κάθε πιστό. Μέσα από τη δική της μεσιτεία, η δυσοσμία των παθών μας μετατρέπεται σε «μυστική ευωχία». Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς προσευχόταν «Υπεραγία Θεοτόκε, φώτισόν μου το σκότος», αναγνωρίζοντας ότι η χάρη της είναι το απαραίτητο σκαλοπάτι για τη θέωση. Κλείνοντας αυτή την πνευματική αναφορά, στεκόμαστε με δέος μπροστά στο μυστήριο της «Ανυμφεύτου Νύμφης». Αυτό το παράδοξο σχήμα είναι η απάντηση της πίστης στην ανθρώπινη λογική. Μας διδάσκει ότι η πραγματική ελευθερία δεν βρίσκεται στην αυτονόμηση, αλλά στην ολοκληρωτική παράδοση στο θέλημα του Θεού. Ας κρατήσουμε, λοιπόν, τη φλόγα των λόγων αυτών στις ψυχές μας. Ας γίνει η Παναγία η δική μας «φωτοδόχος λαμπάς» που θα φωτίζει τα σκοτάδια μας και θα μας οδηγεί με ασφάλεια στο Άγιο Πάσχα της Βασιλείας του Θεού, έχοντας την πεποίθηση ότι όσο Εκείνη πρεσβεύει, ο άνθρωπος δεν είναι ποτέ μόνος, αλλά πάντοτε προστατευμένος μέσα στην αγκαλιά της Μητέρας του Θεού.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
1.Αρχιμανδρίτης Δανιήλ Αεράκης, Ομιλίες στον Ακάθιστο Ύμνο, Εκδόσεις Απολύτρωσις.
2.Αρχιμανδρίτης Μάξιμος Παναγιώτου, Ο Ακάθιστος Ύμνος, Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας, Εκδόσεις Ιεράς Μονής Παναγίας Παραμυθίας.
3.Γιώργος Κόρδης, Ο Ακάθιστος Ύμνος, Εκδόσεις Αρμός.
4.Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, Εγκώμια εις την Κοίμησιν της Θεοτόκου.
5.Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, Ομιλία εις τα Εισόδια της Θεοτόκου.