Η Ιερά Μητρόπολις Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου φιλοξενεί στο “Πνευματικό Κονάκι” επίκαιρη ομιλία του Παν. Αρχιμ. π. Δωροθέου Ζέρβα, Δρ. Θεολογίας, Ιεροκήρυκος και Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς μας Μητροπόλεως, επ’ ευκαιρία της Γ΄ Στάσεως των Χαιρετισμών.
Ας αποξενωθούμε από τον κόσμο της αμαρτίας και της πτώσης…
Με μια εξαίσια ποιητική υμνωδία, ένα φιλολογικό και θεολογικό διαμάντι της παγκόσμιας λογοτεχνίας, τον Ακάθιστο Ύμνο, που ο φιλόχριστος Λαός κυριολεκτικώς λατρεύει, η Εκκλησία επιχειρεί και πετυχαίνει απόλυτα, κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, να διδάξει και να ερμηνεύσει το υπερφυές και υπέρλογο μυστήριο της Ενανθρωπήσεως του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού και παράλληλα να κηρύξει γιατί ο Θεός έγινε και άνθρωπος, ποιος είναι ο Χριστός μας και ποια η συμβολή της Θεοτόκου και Πανάγνου Μητέρας Του στο σχέδιο της Θείας Οικονομίας, ώστε σαν δει ο Λαός του Θεού τη Μεγαλοβδομάδα Εκείνον Σταυρωμένον και Αναστάντα να εννοήσει τον λόγο του να είσαι Χριστιανός, αναζωπυρώνοντας ταυτόχρονα τον προορισμό του!
Και την τρίτη Παρασκευή των Νηστειών αφουγκράζεσαι το Βυζαντινό Ψαλτήρι να σου λέει: «Ξένον τόκον ἰδόντες ξενωθῶμεν τοῦ κόσμου͵ τὸν νοῦν εἰς οὐρανόν μεταθέντες· …»,δηλαδή, «Αφού είδαμε και γνωρίσαμε την τόσο παράδοξη και παράξενη, δηλαδή υπέρλογη, Γέννηση του Χριστού μας, ας αποξενωθούμε από τον κόσμο της αμαρτίας και της πτώσης, μεταθέτοντας τον νού μας στον Ουρανό…»! Πρόκειται για το μοναδικό μήνυμα της αγίας αυτής περιόδου που εντονότερα από κάθε άλλη στιγμή ο Χριστιανός καλείται να ζει ως μέτοχος του Σταυρού και της Αναστάσεως του Χριστού μας, ως μέτοχος του Μυστηρίου της Ευσεβείας κατά τον Παύλο και ιδίως να πάρει θέση μπροστά από το μεγάλο γεγονός που ο Κύριος επετέλεσε και ολοκλήρωσε μόνος Του: το μυστήριο της σωτηρίας. Καλείται, μ’ άλλα λόγια, να αρνηθεί ή να αποδεχθεί την καινούργια υπόστασή του, που Εκείνος ζύμωσε κι έχτισε με τον ερχομό Του στον κόσμο, με τη Σάρκωσή Του. Γυρεύει η Εκκλησία από τα παιδιά της να ζήσουν τη χαρμολύπη και το χαροποιό πένθος της, να γίνουν φιλόθεοι ή να παραμείνουν φιλόϋλοι ή φιλόκοσμοι, να καταθέσουν τον θησαυρό τους στον δρόμο Του ή στη σαπίλα του κόσμου. Και θέτει βοηθό και Πρεσβευτή την Παντάνασσα Μητέρα Του, γιατί κατά τον Άγιο Νικόλαο Καβάσιλα: «Η σάρκωση του Λόγου ήταν όχι μόνο έργο του Πατρός που ‘’ευδόκησε’’, και της Δυνάμεώς Του, που ‘’επεσκίασε’’, και του Πνεύματος, που ‘’επεδήμησε’’, αλλά και της θελήσεως και της πίστεως της Παρθένου. Γιατί, όπως χωρίς εκείνους δεν ήταν δυνατόν να υπάρξει και να προσφερθεί στους ανθρώπους η απόφαση για τη σάρκωση του Λόγου, έτσι χωρίς την προσφορά της θελήσεως και της πίστεως της Πανάγνου ήταν αδύνατη η πραγματοποίηση της Θείας Βουλής.»!
Αλλά τί σημαίνει αποξενώνομαι από τον κόσμο της αμαρτίας και ελκύομαι στο ύψος του Ουρανού;
Ο Ιερός Χρυσόστομος σ’ ένα θαυμάσιο κείμενό του μας λέει ότι ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο και τον τοποθέτησε κοντά Του, υμνωδό της Δόξης Του. Κι όταν ο άνθρωπος παρέπεσε, πάλι τον ανέστησε και τον επανέφερε στον Ουρανό. Γι’ αυτό ο Χριστός μας περπάτησε στον κόσμο, λέει ο Χρυσόγλωσσος πατήρ, και δεν έπαψε να κάνει και να υφίσταται τα πάντα και να φροντίζει για τα πάντα, ώσπου τον αντίπαλο και εχθρό του Θεού, δηλαδή τον άνθρωπο, τον ανέβασε στον ίδιο τον Θεό και τον έκανε φίλο Του. Ο Κύριος πήρε κατά κάποιον τρόπο μια εκλεκτή προσφορά από την ανθρώπινη φύση και την ανέβασε ως δώρο στον Δεσπότη Θεό. Και την πρόσφερε στον Πατέρα Του ως εκλεκτή προσφορά από το ανθρώπινο Γένος! Πρόσφερε το σώμα Του! Και τόσο θαύμασε ο Πατήρ αυτό το δώρο, ώστε το δέχθηκε στα χέρια Του, το τοποθέτησε κοντά Του και του είπε ‘’Κάθου ἐκ δεξιῶν μου’’. Σε ποιο πλάσμα είπε ο Θεός Κάθισε στα δεξιά μου; Σ’ εκείνο που είχε ακούσει άλλοτε “Γῆ εἶ καί εἰς γῆν ἀπελεύσῃ’’… Σκέψου πόσο χαμηλά βρισκόταν ο άνθρωπος και πόσο ψηλά ανέβηκε!
Η αποκάλυψη του Θεού στο πρόσωπο του Χριστού μας συνιστά και υποστασιάζει το ύψιστο γεγονός της Σωτηρίας μας, παρέχει την πλήρη φανέρωση του θελήματός Του για τον τρόπο της ζωής του ανθρώπου και αποτελεί συγχρόνως κλήση του ανθρώπου στον νέο τρόπο ζωής. Με τη Σάρκωση του Υιού και Λόγου του Θεού, ο άνθρωπος γίνεται και πάλι παιδί του Θεού. Επαναπροσλαμβάνεται από τον Θεό, ελευθερώνεται από τη φθορά και τον θάνατο και ικανώνεται να αντιμετωπίσει θριαμβευτικά τον Διάβολο.
Μ’ άλλα λόγια, ο Κύριος ως τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος δεν αποκάλυψε μόνο το ‘’ήθος’’ του Θεού στους ανθρώπους, θα μας πει ο Γ. Μαντζαρίδης, αλλά και τήρησε απέναντι στον Θεό το ήθος του τέλειου ανθρώπου, ανοίγοντας και συνάμα υποδεικνύοντας εμπράκτως τον δρόμο και τον τρόπο για την από μέρους μας πραγμάτωση και βίωση του ήθους αυτού. Γνώρισε έτσι ο άνθρωπος το θεοπρεπές “ἐν Χριστῷ’’ ήθος που καλείται να καλλιεργήσει στη ζωή του ως καινούργιο εν Χριστώ πρόσωπο. Όπως οι εκπαιδευόμενοι στη ζωγραφική, γράφει ο Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης, επιχειρούν να μεταφέρουν στους πίνακές τους το κάλλος του υποδείγματος που τους δόθηκε από τον δάσκαλό τους, έτσι και οι πιστοί ως ζωγράφοι της ζωής οφείλουν με τη μίμηση του Χριστού να Τον αντιγράφουν στη ζωή τους. Αυτό σημαίνει ότι ο Χριστιανός καλείται να φανερώσει την εν Χριστώ ανακαίνισή του στην καθημερινή ζωή. Χωρίς αυτή την προσωπική οικείωση του ανακαινιστικού έργου του Θεού, η ιστορική έλευσή Του δεν ωφελεί τον άνθρωπο καθόλου. «Τι το όφελος για μένα, γράφει ο Ωριγένης, εάν ο Λόγος του Θεού επεδήμησε στον κόσμο και εγώ δεν τον έχω μέσα μου;». Για να συνεχίσει ο Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Πάντοτε εκούσια ο Χριστός γεννιέται μυστικώς, σαρκούμενος μέσα στους πιστούς που δέχονται τη Σωτηρία και μετατρέποντας την ψυχή που Τον γεννάει σε μητέρα παρθένο»!
Κι όντως, εργασία του Χριστιανού είναι η πνευματική ζωή και πνευματική ζωή σημαίνει μια αδιάκοπη πορεία προς την τελειότητα, δηλαδή, προς τον Χριστό. Είναι ο αποθησαυρισμός, με τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, «θησαυρῶν ἐν οὐρανῷ» (Ματθ. στ΄ 20) και τούτο γιατί κατά τον Όσιο Ιωάννη της Κλίμακος η αγιοζωή ως πνευματική ζωή οφείλει να αποβαίνει «ἡ τελεία τῶν τελείων ἀτέλεστος τελειότης», δηλαδή, «η αποκλειστική πορεία των αληθινά ασκουμένων πιστών, που όμως παραμένει χωρίς τέλος»!
Αδελφοί μου, ο ίδιος ο ‘’Οἶκος’’ των Γ΄ Χαιρετισμών που αναφέραμε, προσφέρει και τη λύση πώς ο νους μετατίθεται στον Ουρανό: «…διὰ τοῦτο γὰρ ὁ ὑψηλὸς Θεός ἐπὶ γῆς ἐφάνη ταπεινὸς ἄνθρωπος͵ βουλόμενος ἑλκῦσαι πρὸς τὸ ὕψος τοὺς αὐτῷ βοῶντας· Ἀλληλούϊα.», δηλαδή, «…Για τούτο ο απρόσιτος Θεός φανερώθηκε στη γη ως ένας ταπεινός άνθρωπος· γιατί ήθελε να ελκύσει – να τραβήξει- προς το δικό Του ύψος όσους του ψάλλουν· Ἀλληλούϊα, δηλαδή, δοξασμένος να είσαι Κύριε.» Και ξέρετε πώς πετυχαίνεται αυτή η μετάβαση; Την απάντηση δίνει ο Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Ο Θεός κατά την Αγία Γραφή είναι ο ήλιος της δικαιοσύνης, που με τις φιλάνθρωπες ακτίνες Του ομορφαίνει το σύμπαν. Η ψυχή πάλι, ανάλογα με την προαίρεσή της, γίνεται ή κερί, σαν φιλόθεη, ή πηλός, σαν φιλόϋλη. Όπως λοιπόν ο πηλός, όταν εκτεθεί στον ήλιο ξηραίνεται και το κερί μαλακώνει, το ίδιο και η ψυχή. Εκείνη που είναι δοσμένη στα εγκόσμια και υλικά, σαν έρθει σε επαφή με τον Θεό, σκληραίνεται, σαν τον Φαραώ, και χάνει κάθε ελπίδα σωτηρίας. Η φιλόθεη ψυχή όμως, όταν εκτεθεί στις φλογερές ακτίνες της θεαγάπης, απαλύνεται, αποτυπώνει τους χαρακτήρες των Αγίων και γίνεται κατοικία Θεού»!