Η Κωμόπολις των Περιστερών Θεσσαλονίκης της Ιεράς Μητροπόλεως Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου πανηγύρισε με κάθε μεγαλοπρέπεια τον προστάτη της Όσιο Ευθύμιο τον Νέο, μεγάλο ασκητικό ανάστημα του 9ου αιώνος μ.Χ.
Στον προ τετραετίας ανακαινισμένο και εγκαινιασμένο, παρουσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου Β’, πεντάτρουλλο Ιερό Ναό του Αγίου Ανδρέα Περιστεράς, κτίσματος του 871 μ.Χ., και με μέγα θησαυρό να τον πλουτίζει τα Ιερά Λείψανα του Οσίου Ευθυμίου του Νέου μέσα στην αργυρή τους λάρνακα, προσήλθε ομοθυμαδόν ο φιλάγιος λαός της Περιστεράς και των περιχώρων για να τιμήσει τον προστάτη του που ανέδειξε ουσιαστικά τον τόπο τους στις πλαγιές του Χορτιάτη, δίπλα στη μεγαλώνυμo πόλη της Θεσσαλονίκης.
Της Ακολουθίας του Εσπερινού, που τελέστηκε τη Τέταρτη 14η Οκτωβρίου 2026 το απόγευμα, προέστη ο Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Παν. Αρχιμ. π. Δωρόθεος Ζέρβας, πλαισιούμενος από πλειάδα Κληρικών τόσο από την Ιερά μας Μητρόπολη, οσο και απο όμορες Ιερές Μητροπόλεις, ο οποίος και εκήρυξε τον θείο λόγο.
Προ της Απολύσεως έλαβε χώρα Ιερά Λιτάνευση των Ιερών Λειψάνων του Οσίου Ευθυμίου ανά τις οδούς της ορεινής Κωμοπόλεως.
Την κυριώνυμο ημέρα της Εορτής, Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, των Ακολουθιών του Όρθρου και της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προέστη ο Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Παν. Αρχιμ. π. Δωρόθεος Ζέρβας, πλαισιούμενος από τους Παν. Αρχιμ. π. Φιλάρετο Ζαχαριουδάκη εκ της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, π. Ευθύμιο Μαρμαλίδη, π. Νικόδημο Κωτινούδη, τον εκ Μυκόνου ορμώμενο Αιδ. Πρωτ. π. Γεώργιο Κουσαθανά, Αρχιερατικό Επίτροπο Νήσου Φολεγάνδρου και τους Διακόνους π. Άνθιμο Δαζίκου και π. Σεραφείμ Κωστινούδη.
Τις Ιερές Ακολουθίες τίμησαν με την παρουσία τους ο Βουλευτής κ. Θεοφάνης Παπάς,ο Δημαρχος Θέρμης κ. Θεόδωρος Παπαδόπουλος, μαζί με Αντιδημάρχους και Δημοτικούς Συμβούλους, ο Πρόεδρος της Περιστεράς κ. Δημήτριος Ντισλής, ο μέγας δωρητής του Ναού κ. Ιωάννης Μπούρμπουλας κ. ά.
Καταστόλιστος και φροντισμένος ιδιαίτερα ο Ιερός Ναός από τον εξαίρετο Εφημέριο π. Αθανάσιο Σφουγγάρο, μοσχοβολούσε χάρη Θεού, έχοντας κάτω από τους τρούλλους του σαν πολύτιμη κληρονομιά τα τιμιώτερα λίθων πολυτελών Ιερά Λείψανα του Οσίου, που προσέτρεξαν να προσκυνήσουν οι πιστοί.
Στην ομιλία του ο π. Δωρόθεος ανεφέρθη διεξοδικά στην αγία βιοτή του Οσίου Ευθυμίου που γεννήθηκε το 823 ή το 824 μ.Χ. στην Μικρασιατική Οψώ της Γαλατίας, στα μέρη της Άγκυρας.
Το κατά κόσμον όνομά του ήταν Νικήτας, ήταν έγγαμος με σύζυγό του την Ευφροσύνη, με την οποία απέκτησαν και μια θυγατέρα, την Αναστασώ. Εγκατέλειψε όμως τα εγκόσμια και το 841 μ.Χ. μόνασε αρχικά στον Βιθυνικό Όλυμπο, ενώ το 843 μ.Χ. κείρεται Μοναχός και λαμβάνει το όνομα Ευθύμιος.
Το 859 μ.Χ. κείρεται μεγαλόσχημος Μοναχός και αναχωρεί για τον Άθωνα. Οι πειρατικές επιδρομές των Αράβων της Κρήτης εμποδίζουν την άσκησή του στον γεραρό Άθωνα και καταφεύγει αρχικά στη νήσο των Νέων, δηλαδή τον Άγιο Ευστράτιο.
Και πάλι το 867 μ.Χ. αναγκάζεται να καταφύγει στα Βραστά της Χαλκιδικής, όπου ιδρύει Λαύρα και ζει ένα χρονικό διάστημα κοντά στη Θεσσαλονίκη ως στηλίτης. Πλήθος πιστών συρρέουν στην περιοχή για να τον γνωρίσουν και να λάβουν την ευχή του μεγάλου ασκητού που κατά διαστήματα έφευγε από το Ησυχαστήριό του στον χείμαρρο των Βραστών και επέστρεφε στον αγαπημένο του Άθωνα.
Το 870 μ.Χ. λαμβάνει εντολή από τον Κύριο για την ανέγερση της Μονής Αγίου Ανδρέου στην Περιστερά, στον ίδιο χώρο όπου ευρισκόταν παλαιός ξεχασμένος Ιερός Ναός επ’ ονόματι του Πρωτοκλήτου που είχε μετατραπεί, δυστυχώς, σε μάνδρα προβάτων.
Με τη βοήθεια 2-3 εργατών μόνος ο Άγιος ανεγείρει τον σημερινό πεντάτρουλλο Ιερό Ναό και το 871 μ.Χ. αρχές Σεπτεμβρίου τον εγκαινιάζει με προεστώτα τον Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Μεθόδιο, όπως μας πληροφορεί ο βιογράφος και μαθητής του Άγιος Βασίλειος ο εξ Αθηνών.
Παράλληλα ο Όσιος ανεγείρει γυναικεία Μονή και αναχωρεί από την Περιστερά το 884 μ.Χ., αφού τοποθετεί στην ανδρώα Ιερά Μονή Ηγούμενο τον εγγονό του Μεθόδιο και Ηγούμενη στο γυναικείο Μοναστήρι την εγγονή του Ευθυμία.
Για μεγαλύτερη άσκηση και ησυχία αναγκάζεται ο Άγιος να βρει καταφύγιο στην έρημη νήσο Ιερά (Γιούρα), συνέχισε ο π. Δωρόθεος, όπου στις 15 Οκτωβρίου του 898 μ.Χ., ύστερα από σύντομη ασθένεια, κοιμάται και ανέρχεται στον Κύριο και Θεό του σε ηλικία 74 ετών.
Το σκήνωμά του μεταφέρεται από δύο μαθητές του, Μοναχούς της Μονής του Αγίου Ανδρέα, στη Θεσσαλονίκη και τελικώς θάβεται στις 13 Ιανουαρίου του 899 μ.Χ. στο Καθολικό της Μονής του.
Την πορεία αυτή του Αγίου μαρτυρεί Παρεκκλήσι που προεξέχει στην νοτιοανατολική γωνία του Ναού του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης, αφιερωμένο στη μνήμη του και δεικνυόμενο μέχρι και σήμερα.
