Στις 2 του μηνός Νοεμβρίου 1912 ο Ανθυπολοχαγός Ιωάννης Αλεξάκης μπήκε στην Αρναία νικηφόρος για να μεταδώσει το μήνυμα της ελευθερίας από τον Τουρκικό ζυγό στη Χαλκιδική.
Ήταν Επικεφαλής Ουλαμού που ανήκε στο Α’ Ανεξάρτητο Τάγμα Κρητών με Διοικητή τον Ταγματάρχη Γεώργιο Κολοκοτρώνη που πήρε διαταγή να προωθηθεί ανατολικά από τη Θεσσαλονίκη για να απελευθερώσει τη Χαλκιδική και το Άγιο Όρος.
Ο ηρωικός εκείνος Αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού σαν μπήκε στην Αρναία μπροστά από τους Άρχοντες του Τόπου και τον αείμνηστο Μητροπολίτη Ιερισσού κυρό Σωκράτη Σταυρίδη απευθυνόμενος στον λαό είπε: “Αδέλφια! Σας εφέραμε την ελευθερία που εποθούσαμεν όλοι οι πρόγονοι και πατέρες σας επί αιώνας. Η χαρά σας είναι και χαρά μας. Θρήνου, ο καιρός πέπαυται. Μη κλαίετε! Ανέτειλεν η αυγή της Ελληνικής Ελευθερίας. Η Μακεδονία ανέστη. Εορτάσατε!”.
Αυτή τη μεγάλη μέρα γιόρτασε και σήμερα, Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026, η αρχοντική Αρναία, επί τη μνήμη μάλιστα των Προστατών της Αγίων Κοσμά και Δαμιανού των Αναργύρων εξ Ασίας στον ομώνυμο Ιερό τους Ναό, που σχεδίασε ο πολύς αείμνηστος Καθηγητής Ορλάνδος και στολίζει την ιστορική έδρα της Ιεράς Μητροπόλεως Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου.
Εθνική υπερηφάνεια, συγκίνηση, κατάνυξη και αισθήματα ψυχικής ανάτασης επικράτησαν στο πολυπληθές εκκλησίασμα που προσήλθε στη χάρη των Αγίων Αναργύρων.
Άλλωστε είναι κοινή απόφαση όλων των Αρναιωτών, να γιορτάζουν την παλιγγενεσία του Τόπου τους, αντί της 2ας Νοεμβρίου, κατά την γιορτή των Αγίων Αναργύρων, προς τιμήν των οποίων οι Γυναίκες της Αρναίας το 1919 επί Μητροπολίτου κυρού Σωκράτους ανήγειραν το Παλλάδιο των Αγίων.
Των Ιερών Ακολουθιών προέστη ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου κ. Θεόκλητος, πλαισιούμενος από τους Παν. Αρχιμ. π. Παΐσιο Σουλτανικά, π. Αμφιλόχιο Χάϊτα, τον και δραστήριο Εφημέριο του πανηγυρίζοντος Ναού, τον Αιδ. Πρωτ. π. Γεώργιο Τρικκαλιώτη, καθώς και τον Διάκονο του π. Σεραφείμ Κωστινούδη.
Παρόλο τον άστατο καιρό, ο ευλογημένος Λαός του Θεού έσωθεν και έξωθεν υπερεπλήρωσε τον Ιερό Ναό, με επικεφαλής τον Βουλευτή κ. Γιάννη Γιώργο, τον Δημάρχο Αριστοτέλη κ. Στέλιο Βαλιάνο, τον Αντιπεριφερειάρχη κ. Ιωάννη Κουφίδη, τους Αντιδημάρχους κ.κ. Γεώργιο Θαλασσινό και Κωνσταντίνο Πασχάλη, την Περιφερειακή Σύμβουλο και τ. Αντιπεριφερειάρχη κα Κατερίνα Ζωγράφου, τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Ιωάννη Κέκερη, την Δημοτική Σύμβουλο κα Σοφία Ισαακίδου επικεφαλής της μειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου Αριστοτέλη, τις Δημοτικές Συμβούλους κες Ευγενία Γιαννούση κα Δήμητρα Μανωλούδα, τον Πρόεδρο του Λιμενικού Ταμείου κ. Αστέριο Τζιτζιρίκα, την Πρόεδρο της ΑΞΤΑΔΑ κα Μαριλένα Ζαμάνη, τον Άρχοντα του Οικ. Πατριαρχείου κ. Ανέστη Αρνόπουλο, τον Διοικητή του Α.Τ. Αρναίας κ. Αναστάσιο Καραπαντά, τους Προέδρους Αρναίας κα Ειρήνη Γιαννούση, Μ. Παναγιάς κ. Δημήτριο Λεμονή, Στανού κ. Δημήτριο Τριανταφυλλίδη, τους πολιτευτές κ. Γρήγορη Τάσιο, τον και Πρόεδρο Ξενοδόχων Χαλκιδικής και κ. Γεώργιο Παπαδόπουλο, τον Συν/ρχη κ. Κωνσταντίνο Τσίπο, εκπρόσωπο του Διοικητού Γ’ Σώματος Στρατού Θεσσαλονίκης, τον κ. Ιωάννη Κούσια, επικεφαλής του Πυροσβεστικού Κλιμακίου Αρναίας, κ.α.
Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας ετελέσθη ευχαριστήριος Δοξολογία, κατά τη διάρκεια της οποίας τον πανηγυρικό της ημέρας εξεφώνησε ο Φιλόγογος Καθηγητής κ. Δημήτρης Χρήστου.
Ο εξαίρετος ομιλητής με γλαφυρό ύφος και φιλολογικοϊστορική αρτιότητα παρουσίασε το γεγονός της απελευθέρωσεως όχι μόνο της Αρναίας, αλλά κάνοντας μια αναγκαία τομή αναφέρθη στην απελευθέρωση της Μακεδονίας μας από τον Τουρκικό ζυγό το 1912.
Μακάρισε βεβαίως, τους τότε ήρωες, παππούδες και γιαγιάδες μας, που με το αίμα τους έδωσαν ελεύθερη πνοή στη Μακεδονία και χάραξαν τα καινούργια σύνορα του Έθνους μας.
Με συντομία αποδόθηκαν τα γεγονότα της μάχης στην τότε Λιαρίγκοβη, σημερινή Αρναία, στις 15 Οκτωβρίου 1912, που άνοιξαν τον δρόμο για την είσοδο του ελληνικού στρατού με επικεφαλής τον Ανθ/γο Ιωάννη Αλεξάκη.
Δεν παρέλειψε να εξάρει τη στάση του τότε Μητροπολίτη Ιερισσού και Αγίου Όρους κυρού Σωκράτους, των Κληρικών που τον πλαισίωναν κατά την εύσημη ταύτη ημέρα, των Προεστώτων του τόπου και του ευγενούς λαού της Αρναίας.
Ακολούθησε η Λιτάνευση των Ιερών Λειψάνων των Αγίων, της περιπύστου και εφεστίου Ιεράς των Εικόνας ανά τις οδούς της παραδοσιακής Αρναίας που σαν μάνα έσκεπε τα παιδιά της υπό τις πτέρυγες της!
Τέλος, στο Μνημείο Απελευθερώσεως της Αρναίας, στην είσοδο της Πόλεως, εψάλη Τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των απελευθερωτών του τόπου και κατετέθησαν οι νενομισμένοι στέφανοι από τους εκπροσώπους των Αρχών και τη Μαθητιώσα Νεολαία που μετείχε των όλων λαμπρών εκδηλώσεων με τις σημαίες της.
Τα Ιερά Αναλογία ετίμησαν ο Πρωτοψάλτης του Ι.Μ.Ν. Αγίου Στεφάνου Αρναίας κ. Βασίλειος Κοκκαλιάρης, ο Πρόεδρος των Ιεροψαλτών κ. Ιωάννης Κέκερης, οι Λαμπαδάριοι κ. κ. Κωνσταντίνος Πνευματικός, Πέτρος Κοτρότσιος και Κοσμάς Ζαμπούνης μαζί με τους συνεργάτες τους.
